نقشهء آن نيز لازم به برداشتن نيست . [ تفصيل دخمهء چهارم ] : قريب به مجلس مذكور كه صورت چهار نفر در آن بود - و ذكرش گذشت - نيز دخمه‌اى است كه پيش [ 216 f ] از اين مرقوم شد كه روى دخمه به سمت جنوب شرقى است و در حقيقت اين دخمهء چهارم است و ارتفاع دخمه از زمين تا بالا ، متجاوز از 30 ذرع است ؛ و از مسقط الحجر آن تا برسد به جلوى دخمه ، آنچنان كوه صاف و هموار است كه اگر پاى خيال بر آنجا برسد ، هر آينه مىلغزد تا چه رسد با پاى رجال . اهالى آنجا مذكور مىداشتند كه تا امروز ، احدى به آنجا دست نيافته و از اين پيش گفتيم كه وصول به آن از محالات است ، مگر به بعض تدابير . صورتهايى كه در ايوان جلوى آن دخمه است و از پايين نمايان است ، بعينه مثل صورتهاى ساير دخمه‌هاى مذكوره است و ابدا تفاوتى ندارد . و نقشهء اين دخمه به طور دورنما ، بعد از اين خواهد آمد . [ كعبهء زردشت ] : كعبهء زردشت « 1 » نيز يكى از جمله آثارى است كه در آن حوالى است . تفصيلش اين است : دور تر از كوه نقش رستم ، محاذى و روبروى دخمهء دوم ، در صحرا ، بنايى است كه مردم آن را كعبهء زردشت مىنامند و فاصلهء آن بنا تا كوه مذكور ، 50 قدم است ، تقريبا ؛ و بناى مذكور مربّع است . عرض هر ضلعى از آن ، 14 ذرع است و ارتفاعش بنا بر مساحتى كه نمودم ، نه 9 ذرع است ؛ امّا قدرى از آن بقعه ، اكنون در زير خاك رفته و معلوم است كه از 9 ذرع بيش ارتفاع داشته . بالجمله تمام آن بنا از سنگ سفيد است مگر طاقچه‌هايى [ كه ] از طرف بيرون دارد كه آنها از سنگ سياهند و آن طاقچه‌ها هر يك از يك پارچه سنگ است كه به كار برده شده و به جاى ملاط « 2 » در جوف و فاصلهء « سنگهاى عمارت ، سرب كار كرده‌اند و در بدنهء آن به هر چهار سمت ، فاصله به فاصله به شكل مربّع مستطيل ، سنگ را به مقدار يك انگشت گود نموده و فرو برده‌اند و اين فقط به جهت كار نمايى و بروز كمال است و در يك طرف آن بقعه كه به جانب كوه است ، درى است

--> ( 1 ) . به نظر مىآيد كه اين اسم هم از مستحدثات باشد ؛ اگر چه زردشت آن را ساخته باشد ؛ زيرا كه در بعض از تواريخ ديده‌ام كه اين آتشگاه بوده و بعضى هم چيزهاى ديگر نوشته‌اند كه در متن ، بعد از اين مسطور است . ( 2 ) . بر وزن كتاب ؛ پيش از اينها گفتيم گلى را گويند كه خشت پخته يا خام يا سنگ را به آن وصل كنند و بر هم نهند .